Akvaryum ve Su Kimyası

Konusu 'Makaleler ve Tercümeler' forumundadır ve fatihsahin tarafından 11/12/15 başlatılmıştır.

  1. fatihsahin

    fatihsahin Super Moderator Yönetim Ekibi

    Katılım:
    10/10/14
    Mesajlar:
    1.540
    Beğenilen Mesajları:
    493
    Ödül Puanları:
    83
    Cinsiyet:
    Bay
    Bulunduğu Yer:
    Antalya
    Bitkili bir akvaryumunuz varsa veya kurmak için araştırma yapıyorsanız, muhakkak karşınıza Ph, Gh, Kh ve TDS terimleri karşınıza çıkacaktır. Başlıktaki Akvaryum ve Su kimyası işte burada bizi ilgilendir. Konumuz olan bu değerler, bitkilerin yaşadıkları suyun kimyasını belirler. Nasıl ki biz hava kirliliğinde, kötü kokuda rahatsız oluyorsak, bitkilerin de yaşamak için geçirdikleri evrimler ve adaptasyonları sonucunda çeşitli türler çıkmıştır. Akvaryumumuzda bu değerleri elde edebilirsek, bitkilerimizi rahat ettirir ve daha sağlıklı görünmelerini sağlayabiliriz. Hemen korkmayın, aşağı yukarı bütün sucul bitkiler su kimyasında geniş bir toleransa sahiplerdir. Peki bu değerler nedir? Neler getirir neler götürürler? Deneyimlerime göre önem sırasına dizerek açıklamaya çalışalım;

    PH
    Bir çözeltinin asit veya baz olup olmadığını belirten bir ölçüdür. PH (Power of Hydrogen) in kısaltmasıdır ve Hidrojenin gücü anlamına gelir. Bir derişimin içindeki H+ iyonları ile OH- iyonlarının sayısını verir diyebiliriz. PH 7 olduğunda kantarın topuzu ortadadır ve H+ ile OH- iyonlarının dengede olduğunu belirtir. H+ fazla ise asidik, OH- fazla ise bazik bir derişimimiz vardır. Derin kimya konularına girmeden açıklayacak olursak, PH ne kadar yüksekse sıvı o kadar bazik, ne kadar düşük ise o kadar asidiktir. Asitler karıştıkları veya temas ettikleri maddelerle tepkimeye girerler ve onlardan iyon alarak tuz oluştururlar. Bu nedenle aşındırıcı özellikleri vardır. Aşağıda açıklayacağım KH ile direkt olarak ilişki içerisindedirler.

    KH
    Karbonat sertliği, geçici sertlik de denir. Geçici olmasının nedeni, su kaynatıldığında karbondioksit gazının uçarak, kalsiyum karbonatın çökelmesi ve suyun yumuşamasıdır. (Çaydanlık kireci budur) Az sonra açıklayacağımız, akvaryuma verdiğimiz CO2 gazının burada etkisi vardır. Karbonatlı bileşiklerin asitlerle girdiği tepkimelerden ötürü PH ile direkt ilişkilidir. Eğer KH değeriniz yüksek ise, suyunuzun içindeki Kalsiyum biKarbonat ile tepkimeye girecek ve asiti nötürleyerek yani asiti bir sünger gibi emerek absorbe edecek ve PH kolay kolay değişmeyecektir. KH değeriniz düşük olduğunda ise, suyunuz asiti absorbe edemeyerek, asite karşı çok daha hassas olup, PH değerinin düşük ve değişken olmasına sebep olacaktır. Asit ile tepkimelerden oluşacak tuzlar bu tepkimelerin olumsuz getirileridir.

    GH
    Kalıcı sertlik de denir. Suda çözünmüş tuzlardan Kalsiyum ve Magnezyumun miktarını veren ölçü birimidir. Suda kalsiyum oksit veya Magnezyum oksit olarak bulunur. Sudan çıkarılması kimyasal olarak mümkün değildir. İyon değişim yöntemleri ile uzaklaştırılsa da, bu tip bir işlem suya tuz eklediğinden bitkili akvaryumlar için uygun değildir. Ters ozmoz su arıtma cihazları ile sudan uzaklaştırılabilir. KH veya PH'a etkisi yoktur. Akvaryum bitkileri genelde yağmur suyu gibi sularda yaşadığından, 5-6 gh üzerinde rahatsız olurlar, gelişimleri bozulabilir.

    TDS
    Total Dissolved Solid yani Toplam Çözünmüş Tuz manasına gelir. Tuzlar bir asit ve bazın tepkimesi ile oluşur ve suda erirler. Asit, baz ve tuz çözeltilerinin ortak özellikleri elektrik iletmeleridir. Su aslında elektik iletmez, içinde çözünen maddeler elektrik iletirler. Su içerisinde ne kadar tuz varsa o kadar iyi elektrik iletir. TDS cihazları da, 1 cm mesafedeki suyun ilettiği elektrik üzerinden içeriğinde bulunan çözünmüş maddeyi hesaplarlar. Bitkiler haliyle tuzlu ortamlarda yaşayamadıklarından, tuzluluk oranı yükseldikçe bitkilerin yaşaması da zorlaşır. GH'ın kalsiyum ve Magnezyum çözeltilerini verdiği gibi, bu değer de suyun içinde, su iyonları haricinde ne var ise ölçer.

    Yukarıda GH ve TDS'nin sudan uzaklaştırılamayacağını ve birbirleri ile tepkimeye girmediğini belirttik. GH ve TDS değerlerimiz yüksek ise ancak daha düşük değere sahip su ile değişim yaparak kurtarabiliriz.

    PH ve KH ise birbirine tepkimeye girdiklerinden, tankımızda müdahale edilebilir değerler arasındadır. PH ve KH'a tanka verdiğimiz CO2 gazı ile bir yere kadar müdahale edebiliriz.

    CO2 Ekleyerek PH düşürme
    Akvaryumumuza verdiğimiz CO2 ile suda bulunan CO2 konsantrasyonunu yükseltiriz. Bu da karbonik asit meydana getirir. KH'in suyumuzda bulunan Kalsiyum biKarbonat olduğunu yukarıda öğrenmiştik, Eklediğimiz CO2 ile meydana gelen asit, KH'ı meydana getiren Kalsiyum biKarbonat ile tepkimeye girer. KH değerimiz düşük ise suda bulunan karbonik asit yükselerek PH'ı aşağıya çekecektir. Eğer KH değerimiz yüksek ise, verdiğimiz CO2 asit üretse dahi, KH'ı oluşturan Kalsiyum biKarbonat ile tepkimeye girerek CO2 ile üreyen asiti absorbe edecek ve PH değerimizi kolay kolay aşağıya çekmeyecektir. Aşağıda verdiğim tabloda, akvaryumumuzun KH ve PH değerlerinden, ne kadar CO2'ye sahip olduğumuzu hesaplamamız mümkündür.

    Asit Ekleyerek PH Düşürme
    Yeni başlayanların ve GH,KH gibi testlere sahip olmayan arkadaşların denememesini şiddetle tavsiye edeceğim, genellikle Hidroklorik asit kullanılan bu yöntemde, CO2 ekleyerek üretilen asitlerin yüksek KH nedeni ile absorbe edilerek PH düşürmenin mümkün olmadığı durumlarda daha keskin bir asit olduğu için kullanılır. Eklenen Asit, KH ile tepkimeye girerek, CaCl2 (Kalsiyum Klorid) CO2 (Karbon diOksit) H2O (Su) oluşturarak çökelecek (dolayısıyla tuzluluk TDS değerini de yükseltecek) ve tepkiyerek eksilen KH değeriniz ile PH yeni bir denge oluşturarak sabitlenecektir. Ph seviyesinin günlük 0,3'den daha fazlasında aşağı çekmek akvaryumunuzda sorunlara yol açabilir.

    Karbonat Ekleyerek PH Yükseltme
    Bakkallarda satılan Sodyum biKarbonat ekleyerek, suyun KH seviyesini yükseltebilirsiniz. Yukarıda anlatılan işlemin tersine, akvaryumunuzda düşük PH ve dolayısıyla yükselmiş asitin, eklediğiniz karbonat ile tepkiyerek Sodyum tuzlarına dönüşmesi (dolayısıyla artan tuzluluk yani TDS) ile düşecek asit seviyeniz yani yükselecek PH'ınız ile KH seviyenizin yeni ve biraz daha yüksek bir PH dengesinde buluşması ile sonuçlanacaktır.

    [​IMG]
     
    Yönetici tarafından son düzenleme: 11/12/15
    zoradam09, Erkan Yılmaz, zekigonlum ve diğer 5 kişi bunu beğendi.


  2. hedayse

    hedayse Yönetici Yönetim Ekibi

    Katılım:
    30/08/13
    Mesajlar:
    7.854
    Beğenilen Mesajları:
    1.979
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    İşçi
    Bulunduğu Yer:
    Bilecik
    Fatih bey elinize sağlık çok güzel ve açıklayıcı olmuş.
     
    fatihsahin bunu beğendi.


  3. Bitkici

    Bitkici Super Moderator Yönetim Ekibi

    Katılım:
    25/10/13
    Mesajlar:
    4.959
    Beğenilen Mesajları:
    1.548
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Bulunduğu Yer:
    Aydın/Nazilli
    Hobiciler bir bitkide başarısız olduklarında genelde sorunun nitrat ve fosfat kayanaklı olduğunu düşünür oysa her bitkinin doğal ortamında alıştığı gh-kh ve tds değeri farklıdır. Bazı bitkiler yumuşak su şartlarını severken bazıları tam tersi sert su şartlarını severler. Bu nedenle özellikle yeni hobicilerin ph, kh, gh ve tds testlerini edinmesini tavsiye ederim.

    Tds değeri aynı zamanda bize doğru su değişim zamanını gösterir. Akvaryumdaki tds 300 üzerine doğru çıkıyorsa su değişim vakti gelmiş demektir. 400 üzerine çıkıyorsa sudaki tds değeri tehlikeli boyuta çıkmış demektir. Bazı bitkiler bu değerden sonra ters osmotik basınç nedeniyle bünyelerinde bulunan suyu ve mineralleri kaybedip erimeye başlayabilir.
     
    zoradam09, fatihsahin, Timur ve diğer 1 kişi bunu beğendiniz.


  4. Timur

    Timur Yeni Akvarist

    Katılım:
    09/12/15
    Mesajlar:
    19
    Beğenilen Mesajları:
    4
    Ödül Puanları:
    3
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Kimya teknikeri
    Bulunduğu Yer:
    İzmit
    Fatih Bey yukaridakiler benim gibi yeni başlayanlar için bir nimet ne kadar akıcı ve daha doğrusu akılda kalıcı bir anlatım kullanmışsınız emeğiniz için çok teşekkürler.
     
    fatihsahin ve hedayse bunu beğendi.


  5. zoradam09

    zoradam09 Uzman Akvarist

    Katılım:
    24/10/15
    Mesajlar:
    985
    Beğenilen Mesajları:
    173
    Ödül Puanları:
    43
    Cinsiyet:
    Bay
    Bulunduğu Yer:
    Nazilli
    Tabloda ortada yer alan değerler GH değerlerini mi gösteriyor?
     


  6. hedayse

    hedayse Yönetici Yönetim Ekibi

    Katılım:
    30/08/13
    Mesajlar:
    7.854
    Beğenilen Mesajları:
    1.979
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    İşçi
    Bulunduğu Yer:
    Bilecik
    KH ve PH a göre CO2 PPM seviyesini gösteriyor.
     
    zoradam09 bunu beğendi.


  7. zekigonlum

    zekigonlum Akvarist

    Katılım:
    13/11/13
    Mesajlar:
    436
    Beğenilen Mesajları:
    104
    Ödül Puanları:
    43
    Fazla gübreleme nedeni ile kh,gh,ph,tds hangisi ya da hangileri artar acaba? Fazla gübreleme nedeni yukselecek kh/gh/ph/tds nedeni ile bitkilerin gelişiminde bir olumsuzluk olur mu?
     


  8. hedayse

    hedayse Yönetici Yönetim Ekibi

    Katılım:
    30/08/13
    Mesajlar:
    7.854
    Beğenilen Mesajları:
    1.979
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    İşçi
    Bulunduğu Yer:
    Bilecik
    Fazla gübreleme ile tds artar, suyun atık yani tuzluluk oranı. Gh artırıcı eklenirse tabi Gh da artar ki burunla birlikte haliyle tds de artar. Tds yükseldikçe bitki gelişimi yavaşlıyor.
     
    zekigonlum bunu beğendi.


  9. zekigonlum

    zekigonlum Akvarist

    Katılım:
    13/11/13
    Mesajlar:
    436
    Beğenilen Mesajları:
    104
    Ödül Puanları:
    43
    Yüksek olmasi bitki gelişimine en çok olumsuz etkiyi yapan kh mi? Yüksek kh ile mücadelenin tek yolu ro suyu mu?
     


  10. hedayse

    hedayse Yönetici Yönetim Ekibi

    Katılım:
    30/08/13
    Mesajlar:
    7.854
    Beğenilen Mesajları:
    1.979
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    İşçi
    Bulunduğu Yer:
    Bilecik
    Gh ve kh, her ikisi de olumsuz etki ediyor. Bunları ro su ile düşürebiliyoruz .
     


Sayfayı Paylaş