Akvaryum Bitkilerinin Gelişimini Önleyen Faktörler

Konusu 'Makaleler ve Tercümeler' forumundadır ve Bitkici tarafından 01/04/16 başlatılmıştır.

  1. Bitkici

    Bitkici Super Moderator Yönetim Ekibi

    Katılım:
    25/10/13
    Mesajlar:
    4.959
    Beğenilen Mesajları:
    1.548
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Bulunduğu Yer:
    Aydın/Nazilli
    AKVARYUM BİTKİLERİNİN GELİŞİMİNİ ÖNLEYEN FAKTÖRLER

    Bitkili akvaryum hobisinin en zor kısmı şüphesiz ki gübreleme yapmaktır. Hobiciler tarafından genelde Nitrat, Fosfat, Potasyum, Demir ve Mikroelement gübreleri ile gübreleme yapılmaktadır. Su değerleriniz uygun olduktan sonra hiçbir sorun yaşanmaz ancak çeşme suyunun sertliği, yüksek ph ya da fazla gübreleme nedeniyle sorun yaşanmaya başladıysa hobiciler için kâbus dolu günler kapıda demektir.

    Akvaryumda kullanıma uygun olarak satılan ve belli başlı değerleri ölçebilen test kitleri olsa bile su kimyası oldukça karışık olduğu için profesyonel laboratuvarlarda test etmeden akvaryumlarımızda hangi elementin ne oranda bulunduğunu anlamamız mümkün değil. Bu nedenle bitkilerin durumunu sürekli gözlemlemek ve oluşan sorunların nedenleri hakkında fikir yürütebilmek gerekiyor. Bitkilerin besinleri nasıl aldıkları konusunda ayrıntılı bir şekilde bilgi sahibi olmadan sorunların kaynağını tespit edemeyiz. Bu nedenle ilk önce bitkilerin hangi besinleri aldığına bakalım.

    Besinler.jpg

    Bitkilerin gelişebilmesi için yukarıda sayılan 16 elementin akvaryumlarımızda kesinlikle bulunması gerekiyor. Makro elementler çok miktarda tüketildiği için akvaryum suyunda yüksek oranlarda bulunması gerekirken mikro elementler çok az miktarda tüketildiği için düşük düzeylerde bulunması yeterli gelecektir. Akvaryumlarımızda makro elementleri ve demiri N, P, K ve Fe olarak ayrı ayrı kullanırken mikro elementleri hepsi bir arada şeklinde kullanıyoruz. Birçok firma uzun arge çalışmaları neticesinde akvaryumlarda kullanmaya uygun mikro elementler üretmiş olduğundan tek yapmamız gereken güvenilir bir mikro element gübresi alıp üzerinde yazan talimatlara göre kullanmak.

    Çeşme sularımızda Kalsiyum, Magnezyum, Hidrojen, Oksijen ve Silisyum doğal olarak bulunduğu için bu besinleri ayrıca eklemeye ihtiyaç duyulmaz. Kükürt ise Potasyum Sülfat bazlı potasyum gübresinde bulunduğu için ayrıca dozlanmaz.

    Yeni kurulan akvaryumlarda bitkiler adaptasyon sürecini atlatıp gelişmeye başlayınca ilk önce çeşme suyundan gelen kısıtlı miktardaki besini tüketirler. Suda besin kalmayınca kendi bünyelerinde depoladıkları besinleri tüketirler. Buraya kadar hobiciler için herşey yolunda gitmektedir. Ancak uygun zamanda gübreleme yapmaya başlanmazsa bitkilerde farklı besin eksikliği belirtileri gözükmeye başlar. Genellikle önce eski yapraklar delinip dökülür. Ardından yeni yapraklar ufalmaya başlar ve gübreleme yapılmazsa bitki yavaş yavaş eriyerek yok olur.

    İlk önce eski yaprakların delinmesinin ve dökülmesinin nedeni bitkinin bazı besinleri eski yapraklardan alarak taze sürgünlere taşıması nedeniyle olur. Bitki bünyesinde eski yapraklardan yeni yapraklara taşınabilen besinlere mobil, taşınamayan besinlere immobil besinler denir. Bitkideki sorun alt yapraklarda ise mobil besin eksikliği, sorun üst yapraklarda ise immobil besin eksikliği yaşandığı anlaşılır.

    Yeterli miktarda gübreleme yapıldığı takdirde bitkilerimiz sorunsuz bir şekilde gelişmeye devam edecektir. Peki bu gübrelemede aşırıya kaçılırsa ne olur?

    FAZLA GÜBRELEME

    Bitki için gerekli elementler uygun seviyelerde olduğu sürece bitki bu besinleri sorunsuzca alabilir. Ancak bir ya da birden fazla element olması gerekenden fazla miktarda bulunuyorsa fazla miktarda bulunan elementler antagonistik etki yaratarak bazı besinlerin alımını azaltabilir ya da tamamen engelleyebilir.

    Aşağıdaki tabloda bitki için gerekli elementlerin Mobilite (taşınabilirlik), Antagonizm (Farklı besinlerin alımını sınırlama), Sinerjizm (farklı besinlerin alımını teşvik etme) durumları görülmektedir.

    Besinlerin Etkileşimi.jpg

    Bitkilerdeki minimum kuralı gereği bir bitki ortamdaki en az olan element kadar gelişebilir. Ortamda bir element az ise diğer elementlerin bol miktarda olması bitkinin gelişimi üzerinde herhangi bir yarar sağlamaz. Yani bir besin eksik ise bitkinin diğer elementleri alımı da ancak en az olan element oranında olur. Tam tersini düşünürsek bir element antagonistik etki yapacak kadar fazla ise başka bir besinin alımını sınırlandıracağı için bitki ancak en az alabildiği element kadar gelişim sağlayabilir. Yani bir elementin olması gerekenden az veya çok olması bitki gelişimini olumsuz etkileyecektir.

    Eğer bir element olması gerektiğinden fazla birikip farklı bir element üzerinde antagonistik etki yaratıyorsa sadece bitkideki semptomlara bakarak eksik olduğunu düşündüğünüz besini daha çok vermeye başladığınızda ikincil sorunlar oluşabilir. Örnek vermek gerekirse Nitratımız olması gereken sınırın çok üzerinde ise potasyumu baskılamaya başlar ve bitkide potasyum eksikliği belirtileri gözükebilir. Potasyum dozlamasını artırıp birikim meydana getirirsek bu seferde olması gerekenden kat kat fazla miktarda eklediğimiz Potasyum elementi, Magnezyum, Kalsiyum ya da Bor üzerinde antagonistik etki yaratabilir.

    Bu nedenle oturmuş akvaryumunuzda düzenli gübreleme yaptığınız halde bitkilerde birden bire besin eksikliği belirtileri gözlenmeye başladıysa ilk olarak büyük su değişimleri yapılmalıdır. Su değişimlerinden sonra durum düzelme eğilimi gösteriyorsa yapmış olduğunuz gübrelemenin bitkilerinize fazla geldiğinden bahsedilebilir.

    FOSFOR FİKSASYONU

    Fosfat bitkiler tarafından yalnızca inorganik formda alınabilir. Biyolojik faaliyetler sonucu ortaya çıkan organik fosfat ile fosfatın farklı elementler ile bileşik oluşturması sonucu ortaya çıkan fosfatlı bileşiklerin çoğu bitkiler tarafından kullanılamaz. Fosfat düşük Ph altında Fe, Al ve Mn ile yüksek Ph altında Ca ve Mg ile bileşik oluşturarak bitki tarafından alınamaz ya da zor alınır bir hale gelebilir. Gübreleme ile akvaryuma eklediğimiz inorganik fosfatın Ph düzeyine bağlı olarak farklı elementler ile bileşikler oluşturup bitkiler için yarayışsız hale gelmesine fosfor fiksasyonu denir.

    Fosfat ve Demir etkileşime girdiği takdirde hızla büyümekte olan bitkilerinizin gelişimi bir anda duracaktır. Böyle bir durumda daha fazla fosfat ya da demir gübresi vermeniz mevcut durumu düzeltmeyeceği gibi durumu daha kötüye götürecektir. Böyle bir olay ile karşılaştığınız zaman yapmanız gereken gübrelemeyi tamamen kesip %50-70 arası bir ya da iki su değişimi yapmak olmalıdır. Bitkileriniz tekrar gelişmeye başladığında gübrelemenizi bir miktar azaltarak kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.

    BESİN ALIMINI ENGELLEYEN DİĞER FAKTÖRLER

    Su Sertliği

    Suyun sertliği bitkilerin besin alımını, Ph seviyesini ve çözünmüş haldeki CO2 miktarını birebir ilgilendirdiği için bitkilerin gelişiminde önemli bir faktördür. Su sertliği kalıcı ve geçici sertlik olarak ikiye ayrılır. Kalıcı su sertliği GH, geçici su sertliği ise KH ölçü birimleri ile ifade edilir.

    GH

    GH(toplam sertlik) sudaki Kalsiyum ile Magnezyum iyonlarının toplamından oluşuyor.

    Su sertliği Alman ve Amerikan normlarına göre şu şekilde ifade ediliyor.

    Alman ---------Amerikan
    0 - 4 dH,------0 - 70 ppm : Çok yumuşak
    4 - 8 dH,-----70 - 140 ppm : Yumuşak
    8 - 12 dH,---140 - 210 ppm : Orta sert
    12 - 18 dH,--210 - 320 ppm : Oldukça sert
    18 - 30 dH,--320 - 530 ppm : Çok sert

    Bitkili akvaryumda önerilen gh düzeyi 4-8 dH arasındadır. Yüksek Gh (Sert su) bitkilerin besin alımını önemli oranda sınırlandırmaktadır. Genel sertliğin büyük bir kısmını kalsiyum teşkil eder. Bir önceki tabloya tekrar bakacak olursak yüksek Ca miktarının birçok elemente antagonistik etki yaratarak farklı besinlerin alımını engelleyebildiği gözüküyor. Eğer çeşme suyunuzun sertliği bitkilerin gelişmesi için uygun değerler arasında değilse Reverse Osmos su arıtma sistemi ile suyunuzu seyreltip gh seviyesini tavsiye edilen sınırlar içerisine düşürebilirsiniz.

    PH

    Ph seviyesi akvaryum bitkilerinin besin alımı için büyük öneme sahiptir. Demir ve Mikro elementler su içinde bozulmadan kalabilmesi için üretici tarafından şelatlanır. Kullanılan şelatlar Ph 7.0 üzerinde bozulmaya başladığı için yüksek ph altında şelatı bozulan elementler farklı elementler ile bileşikler oluşturarak bitkiler tarafından kullanılamaz hale gelirler.

    [​IMG]

    Bitkilerin besine daha rahat ulaşabilmesi için şelatların görevini iyi bir şekilde yapabilmesi gerekir. Bu da akvaryumumuzdaki ph seviyesini 7.0 altında tutmamıza bağlı. Aşağıdaki tabloda Ph seviyesine göre elementlerin bitkiler tarafından kullanılabilirlik düzeyleri gözükmektedir.

    [​IMG]

    Bitki tarafından Mangan ve Demir alımı Ph 7.0 üzerinde azalmaya başlarken tam tersi Molibden ve Magnezyumun alımı Ph 7.0 altında azalmaya başlar. Her iki tabloyu inceleyecek olursak akvaryumlarımız için optimum Ph değerinin 6.5 ile 7.0 arasında olduğu anlaşılıyor.

    KH

    Kh ise sudaki karbonat (HCO3) sertliğini ifade eder. Kh sertliği arttıkça sudaki Ph'ın ani dalgalanmasını engeller. Yani yüksek Kh miktarları Ph'ın daha sabit kaldığı, düşük Kh miktarları Ph'ın daha değişken olduğu değerlerdir. Akvaryumlarımız için önerilen kh düzeyi 4 ile 8 kh arasındadır. Eğer suyunuzun Kh sertliği yüksek ise dışarıdan CO2 vererek Ph seviyesini uygun değerlere düşüremezsiniz. Bu nedenle Ph seviyesini düşürmek için ilk önce suyun Kh sertliğini düşürmelisiniz. Kh sertliğini düşürmek için Reverse Osmos su arıtma sistemi ile suyunuzu seyrelterek azaltabileceğiniz gibi kimyasal yöntemler de kullanabilirsiniz.

    CO2

    Dışarıdan CO2 eklenen yüksek destekli akvaryumlarda bitkilerin gelişimindeki önemli faktörlerden biriside çözünmüş haldeki CO2 miktarının bitkiler ve akvaryumda yaşayan canlılar açısından uygun seviyede olmasıdır. CO2’nin suyun içinde çözünmüş yani bitkiler tarafından alınabilir haldeki miktarını Ph ve Kh değerleri belirler. Aşağıdaki tabloya bakacak olursak bitkiler açısından uygun CO2 miktarının sağlanması için gerekli Kh-Ph değerlerini görebiliriz.

    [​IMG]

    Kh değeri düştükçe Ph seviyesini düşürmek kolaylaşır ve daha az CO2 gazı vererek sudaki çözünmüş haldeki CO2 miktarını uygun seviyelere çekebilirsiniz. Kh değeri arttıkça suyun Ph seviyesini düşürmek için ihtiyaç duyulan CO2 miktarı artar ve çözünmüş haldeki CO2’nin uygun seviyeye gelebilmesi için akvaryuma çok daha fazla CO2 gazı vermemiz gerekir.

    SONUÇ

    Bitkilerin sağlıklı bir şekilde gelişebilmesi için birçok etmenin bir araya gelmesi gerekiyor. Parametrelerden bir ya da bir kaçı bozulursa çok farklı sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Ortada bir sorun varsa hobicinin ani müdahalelerde bulunmadan önce sorunun kaynağını doğru bir şekilde tespit etmesi lazım. Birçok hobici bitkilerinde herhangi bir sorun gördüğünde bunu sadece besin eksikliğine bağlıyor. Ancak her sorunu besin eksikliğine bağlamak sorunu çözmek yerine daha da büyütebilir. Bu nedenle belli başlı değerleri ölçen test kitlerinin elinizin altında bulunması oldukça yararlı olacaktır.
     

    Ekli Dosyalar:

    Son düzenleme: 28/06/18
    HE42, CagriBey, Ramazan ve diğer 13 kişi bunu beğendi.


  2. fatihsahin

    fatihsahin Super Moderator Yönetim Ekibi

    Katılım:
    10/10/14
    Mesajlar:
    1.540
    Beğenilen Mesajları:
    493
    Ödül Puanları:
    83
    Cinsiyet:
    Bay
    Bulunduğu Yer:
    Antalya
    Ellerinize sağlık. Güzel bir yazı olmuş. Teşekkür ederim.
     
    zekigonlum bunu beğendi.


  3. zekigonlum

    zekigonlum Akvarist

    Katılım:
    13/11/13
    Mesajlar:
    436
    Beğenilen Mesajları:
    104
    Ödül Puanları:
    43
    Ergün bey elinize sağlık, efsane bir makale olmuş.
     
    hedayse bunu beğendi.


  4. hedayse

    hedayse Yönetici Yönetim Ekibi

    Katılım:
    30/08/13
    Mesajlar:
    7.854
    Beğenilen Mesajları:
    1.979
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    İşçi
    Bulunduğu Yer:
    Bilecik
    Size katılıyorum Zeki Bey

    Ergün Bey emeğinize elinize sağlık, çok güzel bilgiler bunlar. Bir çok kişi tarafından etkileşimleri dahi tam olarak bilinmeyen çok destekleyici harika bilgiler bu makalede yatıyor. Gübreleme ile ilgili de bir makale bekliyoruz sizden :)
     
    zekigonlum bunu beğendi.


  5. Bitkici

    Bitkici Super Moderator Yönetim Ekibi

    Katılım:
    25/10/13
    Mesajlar:
    4.959
    Beğenilen Mesajları:
    1.548
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Bulunduğu Yer:
    Aydın/Nazilli
    Hakan bey gübreleme pek çok duruma göre değişebildiği için makale ile açıklanması biraz zor gözüküyor. Yine de boş bir zamanımda genel çerçevelerini yazmaya çalışırım.
     


  6. Semih ORHAN

    Semih ORHAN Başarılı Akvarist

    Katılım:
    16/03/16
    Mesajlar:
    257
    Beğenilen Mesajları:
    132
    Ödül Puanları:
    43
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Oto boya
    Bulunduğu Yer:
    Bursa
    Emeginize saglik. Harika bir makale olmus. Benim gibi bitkilide yeni pek cok arkadasa yararli olacaktir.
     


  7. H. KAYA. GEMLİK.

    H. KAYA. GEMLİK. Uzman Akvarist

    Katılım:
    14/04/16
    Mesajlar:
    744
    Beğenilen Mesajları:
    705
    Ödül Puanları:
    93
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Emekli.
    Bulunduğu Yer:
    Bursa-Gemlik.
    Ergün Bey sade, anlaşılır, akıcı bir dil ile kaleme alınmış, harika çizim ve panolarla desteklenmiş, böylesine geniş kapsamlı bir bilgilendirme yazısını bizlerle paylaştığınız için teşekkür ederim. İyi ki varsınız.
     


  8. omerfarukgunes

    omerfarukgunes Yeni Akvarist

    Katılım:
    12/03/17
    Mesajlar:
    1
    Beğenilen Mesajları:
    1
    Ödül Puanları:
    3
    Cinsiyet:
    Bay
    Gercekten müthiş bir makale olmus . Özellikle tablolarla yapılan acıklama anlama ve kavrama olayına cok olumlu katkıda bulunmus . Okuduktan sonra kafamdaki karışık bilgiler vucud buldu
     
    hedayse bunu beğendi.


  9. DrStrange

    DrStrange Yeni Akvarist

    Katılım:
    24/04/17
    Mesajlar:
    10
    Beğenilen Mesajları:
    3
    Ödül Puanları:
    3
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Doktor
    Bulunduğu Yer:
    Edirne
    Okuduğum en sade ancak en çok bilgi içeren makro/mikro besin makalesiydi. Çok teşekkürler.
     


  10. Emre54

    Emre54 Deneyimli Akvarist

    Katılım:
    25/02/15
    Mesajlar:
    387
    Beğenilen Mesajları:
    50
    Ödül Puanları:
    28
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    elektrik teknikeri
    Bulunduğu Yer:
    sakarya
    Tebrikler elinize sağlık..

    Bu arada tablolara bakınca bizim akvaryum çok dengesiz değerler biri tavan biri taban iyi bizim bitkiler yaşıyor burada
     


  11. CagriBey

    CagriBey Yeni Akvarist

    Katılım:
    12/09/19
    Mesajlar:
    9
    Beğenilen Mesajları:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    Cinsiyet:
    Bay
    Bulunduğu Yer:
    Ankara
    Hocam,

    Elinize sağlık çok yararlı oldu. Benim kafama takılan bir soru var. Ilk kurulumda neden sürekli yosun problemi oluyor? Şuan iyi çalışılmış bir tankım var. Konu açtım ordan bakabilirsiniz. Saç yosununa benzeyen ve diatom da olan 10 günlük htech bir tank. Ben bu yosunlara hiç dokunmadan rutin su değişimi yapsam sorun olur mu? Bitki gelişimine yosunun zararı oluyor mu yoksa sadece görüntüden ibaret mi?
     


  12. hedayse

    hedayse Yönetici Yönetim Ekibi

    Katılım:
    30/08/13
    Mesajlar:
    7.854
    Beğenilen Mesajları:
    1.979
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    İşçi
    Bulunduğu Yer:
    Bilecik
    Ergün bey de cevap yazacaktır, yosun bitki gelişimine etki eder. İlk kurulumda su yeterli bakteri tutana kadar yani azot döngüsü oturana kadar yosun olabiliyor. Bunun için ilk kurulumda tankta hızlı türler tutup sonra çıkarmak da bir önlemdir.
     
    CagriBey bunu beğendi.


  13. Bitkici

    Bitkici Super Moderator Yönetim Ekibi

    Katılım:
    25/10/13
    Mesajlar:
    4.959
    Beğenilen Mesajları:
    1.548
    Ödül Puanları:
    113
    Cinsiyet:
    Bay
    Bulunduğu Yer:
    Aydın/Nazilli
    İlk kurulumdaki yosun sorunlarının temelinde yararlı bakterilerin henüz akvaryumunuzda koloni oluşturamamış olmasıdır. Buna bağlı olarak yeni tank sendromu yaşanır. Bakteriler henüz azot döngüsünü çeviremediği için sırasıyla amonyak ve nitrit tavan yapıyor bu da yosunların en çok sevdiği besinlerin başında geliyor. Aslında yosunları bir sigorta gibi düşünebilirsiniz ortamda canlılar için zehirli maddeler çoğalınca yosunlar çoğalıp bu elementleri tüketmeye başlıyor. İlk kurulumda fazla canlı eklemeyin ve bol su değiştirin denilmesinin temelinde ortamda oluşan amonyak ve nitrit miktarını azaltma amacı var.

    Konuyu daha iyi anlamak için bu makaleyi de okumanızı tavsiye ederim.
    https://www.akvaryumda.com/akvaryumlarda-biyolojik-filtrasyon-ve-yeni-tank-sendromu/

    Diğer sorunuza gelecek olursak yosunların gelişmesi bitkileriniz üzerinde oluyorsa ve bitkinin ışığını keseceği için tabi ki bitkilerinizin gelişimini de kötü yönde etkileyebilir.
     
    CagriBey bunu beğendi.


Sayfayı Paylaş